Πισίνες Χωρίς Σκέπαστρο = Μια Ανοικτή Πληγή του Υδατικού 15/5/2008

Κάθε χρόνο, σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, το λιγότερο 800 νέες πισίνες μπαίνουν σε λειτουργία στην Κύπρο, οι οποίες με τη σειρά τους επιβαρύνουν τα ήδη καταπονημένα υδατικά αποθέματα. Οι πισίνες έχουν ένα μερίδιο ευθύνης για το υδατικό πρόβλημα, καθώς για τη λειτουργία τους απαιτούνται τεράστιες ποσότητες νερού, ειδικά όταν δεν παίρνονται κατάλληλα μέτρα εξοικονόμησης. Το γεγονός πως οι περισσότερες πισίνες δεν αποδίδουν κάποιο οικονομικό κέρδος για τον ιδιοκτήτη παρά μόνο ψυχαγωγία, δίδει την αίσθηση της σπατάλης των κοινών αγαθών. Εκτιμάται πως στις ελεύθερες περιοχές πολλές χιλιάδες πισίνες διαφόρων μεγεθών (από αυτές περίπου 650 είναι δημόσιες). Χαρακτηριστικά, μετά από καταμέτρηση από τον Επίτροπο Περιβάλλοντος κ. Χαράλαμπο Θεοπέμπτου, μονάχα στην περιοχή της Τάλας στην Πάφο υπάρχουν 1000 πισίνες (Google Earth).

Η αγορά της πισίνας έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με δεκάδες εταιρίες να δραστηριοποιούνται κυρίως στη Λευκωσία και Πάφο. Πλέον το κόστος μιας μικρής πισίνας είναι προσιτό για αρκετούς καταναλωτές, οι οποίοι την περιλαμβάνουν πλέον στα σχέδια για τα καινούργια σπίτια και εξοχικά. Παράλληλα, σε πολλές περιοχές κτίζονται τουριστικά συμπλέγματα όπου το κάθε σπίτι έχει πισίνα, ανεβάζοντας έτσι την αξία πώλησης της ιδιοκτησίας.

 

Κατανάλωση νερού σε μια πισίνα

Μια τυπική πισίνα έχει μέγεθος 5 x 10 μέτρα και μέσο όρο βάθους 1.5 μέτρα, δηλαδή είναι χωρητικότητας 75 κυβικών μέτρων. Αυτή η ποσότητα αντιστοιχεί σε 75,000 λίτρα νερού, ενδεικτικά συγκρίνεται με την ποσότητα που καταναλώνει σπίτι 2 ατόμων για 8 μήνες (με βάση 150 λίτρα την ημέρα ανά άτομο). Μια τυπική πισίνα ξενοδοχείου 4 αστέρων έχει χωρητικότητα 500 κυβικά μέτρα.

Αίσθηση προκαλεί το ποσό του νερού που χάνεται λόγω εξάτμισης στην ατμόσφαιρα, όταν δεν χρησιμοποιείται κάλυμμα της πισίνας. Γενικά η εξάτμιση στην Κύπρο κυμαίνεται ημερήσια στα 0.9-1 cm τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο, και ετήσια στα 190 cm. Κατά συνέπεια εκατοντάδες λίτρα νερό εξατμίζονται από μια πισίνα χωρίς κάλυμμα σε μια ημέρα και χιλιάδες κάθε μήνα, ανάλογα πάντα με τις καιρικές συνθήκες και το εμβαδόν. Για παράδειγμα τον Ιούλιο μπορεί να εξατμίζονται 400 λίτρα την ημέρα από μια πισίνα 5 x 10 μέτρα. Με βάση αυτά τα στοιχεία, αυτή η πισίνα το καλοκαίρι χάνει περισσότερο από 35 χιλ. λίτρα λόγω εξάτμισης.

Σύμφωνα με πληροφορίες από κατασκευαστές πισίνων, σε ένα χρόνο ο όγκος του νερού που είχε αρχικά στην πισίνα μειώνεται κατά 30%, με τη μισή από αυτή την ποσότητα χάνεται το καλοκαίρι (υπολογίζοντας τη βροχόπτωση και εξάτμιση). Με βάση τα στοιχεία των κατασκευαστών, για να αναπληρωθεί αυτή η χαμένη ποσότητα σε ένα χρόνο για την τυπική πισίνα 5 x 10 μέτρων χρειάζονται επιπρόσθετα 22,5 χιλ. λίτρα νερού το χρόνο.

Συμπεριλαμβανομένου και του νερού που χάνεται στον καθαρισμό, η καινούργια πισίνα στον πρώτο χρόνο χρειάζεται το ελάχιστο 100 χιλ. λίτρα νερό, όσο δηλαδή νερό καταναλώνει ένα σπίτι 2 ατόμων σε ένα χρόνο. Με βάση υπολογισμούς, μόνο για φέτος οι νέες πισίνες θα χρειαστούν το λιγότερο 64 χιλ. κ.μ. νερό για να γεμίσουν και επιπρόσθετα το ελάχιστο άλλα 20 χιλ. κ.μ. για να καλυφθούν οι ανάγκες από εξάτμιση κατά τη διάρκεια του.

 

Εξοικονόμηση νερού στις πισίνες

Οι κύριοι παράγοντες που επηρεάζουν την εξάτμιση του νερού στις υπαίθριες πισίνες είναι η επιφάνεια, η διαφορά θερμοκρασίας νερού και αέρα (ειδικά η μεγάλη διαφορά τη νύκτα), η ξηρή ατμόσφαιρα και ο άνεμος. Το πιο αποτελεσματικό μέτρο μέχρι στιγμής όμως, είναι η χρήση ειδικού σκεπάσματος του οποίου η αξία κυμαίνεται στα 1000 Ευρώ, και το οποίο περιορίζει την εξάτμιση σχεδόν εξολοκλήρου. Άλλα μέτρα που μπορούν να ληφθούν περιλαμβάνουν το κτίσιμο αντιανεμικής περίφραξης ή φύτεμα θάμνων γύρω από την πισίνα.

Συνήθως οι πισίνες είναι συνδεδεμένες με το τοπικό δίκτυο υδατοπρομήθειας, αλλά γενικά εναπόκειται στον καταναλωτή αν θα χρησιμοποιήσει μια εναλλακτική μέθοδο, όπως νερό από διάτρηση. Είναι εφικτή πάντως και η χρήση θαλασσινού νερό, αν και έχει υψηλό κόστος καθώς πρέπει να εγκατασταθούν μηχανήματα ειδικά σχεδιασμένα για αυτό το είδος νερού.

 

Εισηγήσεις Επιτρόπου Περιβάλλοντος

Στην ετήσια έκθεση για το 2007 που ο Επίτροπος Περιβάλλοντος κ. Θεοπέμπτου, έθεσε ως πολύ σημαντικό θέμα τις πισίνες σε σχέση με το υδατικό πρόβλημα. Συγκεκριμένα ο κ. Θεοπέμπτου εισηγείται στην έκθεση: α) όπως απαγορευτεί το γέμισμα ή συμπλήρωμα της πισίνας με πόσιμο νερό, β) να απαγορεύεται η σύνδεση της πισίνας με το σύστημα υδροδότησης από τις νέες πολεοδομικές άδειες, γ) να εξεταστεί η υποχρεωτική κάλυψη της πισίνες όταν δεν είναι εν χρήση, δ) να καθοριστούν πρότυπα ποιότητας κατάλληλου νερού για πισίνες και ε) να εξεταστεί η δυνατότητα περιορισμού των πισίνων, και παράλληλα η επιβολή ετήσιας φορολογίας.

Μια άλλη ιδέα εφαρμόστηκε στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας. Για να γεμίσει κάποιος μια καινούργια ή ανακαινισμένη πισίνα με περισσότερα από 10,000 λίτρα νερό πρέπει να πάρει άδεια από την τοπική υδατοπρομήθεια. Αυτή η άδεια δίδεται όταν ο ιδιοκτήτης επιδείξει έμπρακτα την συμμόρφωσή του στα μέτρα εξοικονόμησης του νερού. Συγκεκριμένα, καταβάλλοντας ένα αμελητέο χρηματικό ποσό ($22), η υδατοπρομήθεια στέλνει υδραυλικό στην οικία του ιδιοκτήτη για να επιδιορθώσει διαρροές και να εγκαταστήσει συστήματα εξοικονόμησης νερού.

 

Επίμετρο

Η πολιτεία οφείλει να μελετήσει την υφιστάμενη κατάσταση και να εξετάσει τη πιθανότητα επιδοτήσεων για αγορά σκέπαστρων ή αντιανεμικών τοιχωμάτων, ή αντίθετα εάν θα επιβάλει κυρώσεις σε αυτούς που δε συμμορφώνονται. Οι κατασκευάστριες εταιρίες από την άλλη πρέπει με επαγγελματισμό να ενημερώνουν τους καταναλωτές για τους τρόπους εξοικονόμησης νερού και τις διάφορες επιλογές τους. Το μεγαλύτερο όμως πρόβλημα στις πισίνες είναι η αδιαφορία ή άγνοια εκ μέρους των ιδιοκτητών τους, όταν δεν λαμβάνουν τα απλά και απαραίτητα μέτρα για διαφύλαξη και περιορισμό του νερού που χρησιμοποιούν.